Urologiya tibbin geniş bir sahəsidir. Urologiya termini yunan dilindən tərcümədə “ouros” – sidik, “logos” isə elm mənasını verir. Bu sahə sidik-cinsiyyət sistemi xəstəliklərinin etiologiya və patogenezini öyrənir, həmçinin diaqnostika, müalicə və profilaktika üsullarını araşdırır. Etiologiya – xəstəliyin mənbəyi, törədicisi, yaranma səbəbi, patologenez isə onun orqanizmdə inkişaf və yayılma mexanizmidir. Urologiya andrologiya və digər bölmələrə ayrılır.
Urologiya həmçinin cərrahiyyənin bir qolu sayılır. Nefrologiyadan fərqli olaraq, urologiya sadalanan sistemlərin cərrahi xəstəlikləri ilə də məşğul olur.
Urologiya-andrologiya şöbəsi
Urologiya bir neçə şöbəyə bölünür. Bunlardan biri də andrologiyadır. Andrologiya kişi cinsi orqanların xəstəliklərini və inkişaf problemlərini öyrənir. İnkişaf problemi dedikdə anadangəlmə anomaliyalar nəzərdə tutulur.
Urologiya-andrologiya haqqında
Qədim yunan dilindən tərcümədə “andrikos” – kişiyə aid, “logos” isə elm deməkdir. Andrologiya kişi cinsiyyət sisteminin anatomiya, fiziologiyasını, xəstəliklərin diaqnostika, müalicə və profilaktika üsullarını öyrənir. Anatomiya – orqanın quruluşu, fiziologiya onun fəaliyyəti mənasını daşıyır. Avropada andrologiya tibbin ayrıca bir qolu kimi dəyərləndirilir. Bu sahə aşağıdakı məsələlərin həlli ilə məşğuldur:
- Kişi sonsuzluğu;
- Hipoqonadizm – cinsi sistemin quruluş və funksiyasının natamam inkişafı;
- Cinsi funksiyanın pozulması;
- Piylənmə;
- Kişilərdə qocalma ilə əlaqəli problemlər.
Urologiyanın andrologiya ilə yanaşı hansı sahələri vardır?
Urologiya uroginekologiya, pediatrik urologiya-andrologiya, geriatrik urologiya, ftiziourologiya, onkourologiya şöbələrinə bölünür.
- Uroginekologiya – qadınlarda ginekoloji və uroloji xəstəliklərin əlaqəsi haqqında elmdir. Bu tip patologiyalara uretrit, uşaqlıq yolunun disbakteriozu, sistit və s. aiddir.
- Pediatrik urologiya-andrologiya uşaqlarda sidik-cinsiyyət sisteminin xəstəlikləri və anadangəlmə inkişaf anomaliyalarını öyrənir.
- Geriatrik urologiyaya yaşlı insanlarda sidik-cinsiyyət sisteminin xəstəlikləri və yaşla əlaqəli orqanizmdəki dəyişikliklər daxildir.
- Ftiziourologiya – sidik yolları və cinsi orqanların vərəmini öyrənən sahədir.
- Onkourologiya sidik-cinsiyyət sisteminin onkoloji xəstəlikləri ilə məşğul olur.
Müasir dövrdə urologiya-andrologiya tibbin bir şöbəsi kimi xeyli inkişaf etmişdir. Həmçinin ölkəmizdə bu sahə ilə məşğul olan peşəkar mütəxəssislər çoxdur.